یار ما دلدار ما

1. یار ما دلدار ما، عالم اسرار ما

   یوسف دیدار ما، رونق بازار ما

   معنی

   دوست ما کسی است که دل ما را شاد می‌کند و رازهای زندگی را به ما می‌آموزد. یوسف دیدار ما، زیبایی و خوشحالی زندگی‌مان را افزایش می‌دهد و باعث رونق و نشاط در زندگیمان می‌شود.

   شرح از گنجور

2. بر دم امسال ما، عاشق آمد پار ما

   مفلسانیم و تویی، گنج ما دینار ما

   معنی

   در این دنیا، در زمانی که ما فقیر و نیازمند هستیم، تو به عنوان عشق و گنج باارزش ما هستی. ما با وجود مشکلاتمان، وجود تو برای ما ارزشمندتر از هر چیزی است.

   شرح از گنجور

3. کاهلانیم و تویی، حج ما پیکار ما

   خفتگانیم و تویی، دولت بیدار ما

   معنی

   ما انسان‌های تنبل هستیم و تو منبع کوشش و مبارزه‌یمان هستی. ما در خواب و سستی قرار داریم و تو مظهر بیداری و توفیق ما هستی.

   شرح از گنجور

4. خستگانیم و تویی، مرهم بیمار ما

   ما خرابیم و تویی، از کرم معمار ما

   معنی

   ما خسته و درمانده‌ایم و تو مانند دارویی برای دل‌سوختگان ما هستی. ما نابود شده‌ایم و تو، با لطف و رحمتت، سازنده زندگی ما هستی.

   شرح از گنجور

5. دوش گفتم عشق را: «ای شه عیار ما

   سر مکش منکر مشو، برده‌ای دستار ما»

   معنی

   دیشب به عشق گفتم: «ای پادشاه فریبنده، سر به انکار من نزن، زیرا تو دستار ما را گرفته‌ای.»

   شرح از گنجور

6. پس جوابم داد او: «کز تو است این کار ما

   هر چه گویی وادهد، چون صدا کهسار ما»

   معنی

   او به من پاسخ داد که کار ما به تو بستگی دارد و هر چه بگویی، ما را تحت تأثیر قرار می‌دهد، مانند صدایی که به کوه‌ها می‌رسد و در آنها بازتاب پیدا می‌کند.

   شرح از گنجور

7. گفتمش: «خود ما کهیم، این صدا گفتار ما

   زانک که را اختیار، نبود ای مختار ما»

   معنی

   به او گفتم: "ما خودمان هستیم و این صدا تصویر کلام ماست، زیرا انتخابی در دست ما نیست و نمی‌توانیم بر کوه تسلط داشته باشیم."

   شرح از گنجور

8. گفت: «بشنو اولا شمه‌ای ز اسرار ما

   هر ستوری لاغری کی کشاند بار ما؟»

   معنی

   گفت: «ابتدا به چند نکته از رازهای ما گوش کن. هر انسانی که ضعیف و لاغر است، چگونه می‌تواند بار سنگین ما را به دوش بکشد؟»

   شرح از گنجور

9. گفتمش: «از ما ببر, زحمت اخبار ما

   بلبلی مستی بکن، هم ز بوتیمار ما

   معنی

   به او گفتم: «از ما دور شو، بی‌خود نگران اخبار ما نباش، بگذار لذت ببرم و سرمست شوم، حتی اگر از می‌خواری ما باشد.»

   شرح از گنجور

10. «هستی تو فخر ما، هستی ما عار ما

    «احمد و صدیق بین، در دل چون غار ما»

    معنی

    وجود تو مایه‌ی افتخار ماست و وجود ما برای تو خجالت‌آور. احمد و صدیق در دل ما مانند غاری هستند.

    شرح از گنجور

11. می ننوشد هر میی مست دردی خوار ما

    خور ز دست شه خورد مرغ خوش منقار ما

    معنی

    نمی‌توان هر نوشیدنی را به عنوان داروی دردها در نظر گرفت. بیا از می‌ای بنوشیم که خوش‌ذائقه و لذت‌بخش است، مانند جوجه‌ای که با منقار زیبا غذا می‌خورد.

    شرح از گنجور

12. چون بخسپد در لحد، قالب مردار ما

    رسته گردد زین قفس، طوطی طیار ما

    معنی

    زمانی که در قبر بخوابیم، جسم مادی ما به مانند پرنده‌ای آزاد می‌شود و از این قفس رها می‌گردد.

    شرح از گنجور

13. خود شناسد جای خود، مرغ زیرکسار ما

    بعد ما پیدا کنی، در زمین آثار ما

    معنی

    اگر فرد خود را بشناسد و بداند در کجا قرار دارد، می‌تواند بعد از خود نشانه‌هایی از وجودش را در دنیا بیابد، مانند پرنده‌ای که در سایه‌اش دوام می‌آورد.

    شرح از گنجور

14. گر به بستان بی‌توییم، خار شد گلزار ما

    ور به زندان با توییم، گل بروید خار ما

    معنی

    اگر بی تو در باغ باشیم، گلزار ما پر از خاری خواهد بود و اگر در زندان با تو باشیم، حتی در آنجا هم گلستان خواهیم داشت.

    شرح از گنجور

15. گر در آتش با توییم، نور گردد نار ما

    ور به جنت بی‌توییم، نار شد انوار ما

    معنی

    اگرچه در آتش با تو هستیم، آتش ما نورانی می‌شود و اگر بدون تو در بهشت باشیم، نور ما به آتش تبدیل می‌شود.

    شرح از گنجور

16. از تو شد باز سپید، زاغ ما و سار ما

    بس کن و دیگر مگو، کاین بود گفتار ما

    معنی

    از تو دوباره روشن شد، رنگ زاغ و سار ما. دیگر توقف کن و بیش از این نگوی، که این همان سخن ما بود.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.