یار مرا، غار مرا

1. یار مرا، غار مرا، عشق جگرخوار مرا

   یار تویی، غار تویی، خواجه نگهدار مرا

   معنی

   دوست من، پناه من، عشق سوزان من، تو یار منی، پناه منی، و نگهبان من.

   شرح از گنجور

2. نوح تویی، روح تویی، فاتح و مفتوح تویی

   سینهٔ مشروح تویی، بر در اسرار مرا

   معنی

   تو همان نوح هستی، روح تویی، پیروز و مغلوب تویی. دل تو پر از معانی است، و در دروازهٔ اسرار من قرار داری.

   شرح از گنجور

3. نور تویی، سور تویی، دولت منصور تویی

   مرغ که طور تویی، خسته به منقار مرا

   معنی

   تو نور و روشنی منی، شادی و سروری تویی، قدرت و موفقیت تنها از توست. تو چون پرنده‌ای در کوه طور، من را با چنگال خود خسته و ناتوان کرده‌ای.

   شرح از گنجور

4. قطره تویی، بحر تویی، لطف تویی، قهر تویی

   قند تویی، زهر تویی، بیش میآزار مرا

   معنی

   تو مانند قطره‌ای هستی و در عین حال به بزرگی دریا، نعمت و لطفی و همزمان ممکن است خشمگین باشی. تو حس شیرینی را فراهم می‌کنی و می‌توانی تلخی بیاوری. بیشتر من را آزار نده

   شرح از گنجور

5. حجرهٔ خورشید تویی، خانهٔ ناهید تویی

   روضهٔ امید تویی، راه ده، ای یار! مرا

   معنی

   در این مصرع ایهامی هست که آیا روضه امید منظور سخنان امیدوار کننده است یا روزنه که در صحبت ها ما هم وجود دارد که میگوییم روزنه امید به معنی مجرا کوچک از امیدواری

   شرح از گنجور

6. روز تویی، روزه تویی، حاصل دریوزه تویی

   آب تویی، کوزه تویی، آب ده این بار مرا

   معنی

   روز تویی یعنی تو بهترین و روشن‌ترین روزها هستی. تو نتیجه‌ و حاصل دعای من هستی. تو مانند آب هستی که در کوزه قرار دارد و آب این دِه به من هدیه می‌شود. این بار من را هم در نظر بگیر و به من لطف کن.

   شرح از گنجور

7. دانه تویی، دام تویی، باده تویی، جام تویی

   پخته تویی، خام تویی، خام بمگذار مرا

   معنی

   تو دانه‌ هستی، دام هستی، شراب هستی و جام هستی. هم پخته‌ای و هم خام. نگذار که من در این حال خام بمانم.

   شرح از گنجور

8. این تن اگر کم تندی، راه دلم کم زندی

   راه شدی تا نبدی، این همه گفتار مرا

   معنی

   تو اگر این تن را کم تنی کنی (هر آنچه که لازمه تن بودن است را انجام دهی) دلم که مانند یک راه است را کم تخریب می‌کنی. تو دل من شدی (یعنی دلم را بطور کامل نفی و تخریب کردی در نتیجه تنم را کاملا تنی میکنی و هر آنچه لازمه تن بودن من است از جمله سخن گفتنم در اراده و اختیار توست) پس دیگر این همه گفتار (و هیچ سخنی) را نمی‌توانم بگویم. [چرا که تو دیگر درون من هم شدی و من مطلقا هیچ اراده ای از خود ندارم]

   شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.