شعر
غزل شمارهٔ ۶۳۶
مرگی که مولانا می‌خواهد، مرگِ تن نیست؛ رفتنِ آن «من» است. هر چه او کمتر شود، ما بیشتر می‌شویم.
مرگ اینجا مرگِ تن نیست؛ رفتنِ آن «منِ» ماست. تا او هست جا تنگ است؛ چون رفت، همهٔ ما جان می‌شود.The death here is not the body's; it is the going of the self. While it fills us there is no room. Once it goes, all of us becomes spirit.شرح از نورسان
آنچه مرگ می‌نامیم پایان نیست، بالا رفتن است. ترسِ ماست که ما را در خاک نگاه می‌دارد، نه خودِ خاک.What we call death is not an ending but a rising. It is our fear of it, and not the earth, that keeps us in the earth.شرح از نورسان
نفس یعنی آن خواستنِ همیشگی در ما. گمان می‌کنیم آزادیم و او را داریم؛ حال آنکه او ما را دارد.The nafs is the wanting in us that never stops. We think we are free, and that we own it. It owns us.شرح از نورسان
تیشه یعنی کار، نه آرزو. دیوار از خواستن فرو نمی‌ریزد؛ باید شکست. آن سویِ دیوار، هر یک از ما پادشاه است.An axe means work, not wishing. A wall does not fall because we want it to. Behind it, each of us is a king.شرح از نورسان
مهم است که در برابرِ که فانی شویم. در پایِ هر چیزی بمیریم، هیچ می‌شویم؛ در پایِ او، شاه.It matters before whom we are undone. Die at the foot of anything at all and we are nothing; at His, we are kings.شرح از نورسان
ابر یعنی هر چه میانِ ما و نور می‌ایستد. ماه از خود روشنی ندارد؛ همین که ابر رفت، تمامش نور می‌شود.The cloud is whatever stands between us and the light. The moon has no light of its own. Once the cloud moves off, all of it is light.شرح از نورسان
خاموشی پایانِ سخن نیست، سرچشمهٔ آن است. تا خودمان می‌گوییم، چیزی گفته نمی‌شود؛ چون خاموش شویم، نفیر از ما برمی‌آید.Silence is not the end of speech but its source. While we are the ones speaking, nothing is said. Once we fall silent, the cry comes through us.شرح از نورسان
متنِ شعر از گنجور.
