نورسانشعر و موسیقیِ پارسی
غزل شمارهٔ ۲۵۵

یوسف گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخور

۵:۰۴حافظYusuf Shall Return · Hafez

شعر

یوسف گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخور

در این شعر، شاعر به امید و صبر در دشواری‌ها اشاره می‌کند. او می‌گوید که یوسف گمشده روزی به کنعان بازخواهد گشت و غم را کنار بگذارید. هر درد و رنجی که دارید، موقتی است و روزی به خوبیکارهای زندگی بازخواهید گشت. شاعر به دل غمدیده می‌گوید که نباید ناامید باشد، چرا که سرنوشت همیشه تغییر می‌کند. او همچنین از وجود خدای مهربان و قدرتش در نجات یاد می‌کند و تأکید می‌کند که حتی در سخت‌ترین شرایط، امید را نباید از دست داد. در پایان، دعای حافظ و توجه به قرآن را به عنوان منبع آرامش یادآوری می‌کند و از خواننده دعوت می‌کند تا با ایمان و توکل به خدا، غم‌ها را فراموش کند.

خلاصهٔ شعر از گنجور

برای شنیدنِ هر بیت، روی آن بزنید.
  1. غمگین مباش؛ چرا که سرانجام یار زیبارو به منزل باز خواهد گشت و آن جایگاه که محل غم و اندوه است، روزی تبدیل به جایگاه شادی و شور و نشاط می­‌شود.

    شرح از گنجور

  2. ای دل اندوهگین، بد به خود راه مده و فکر و اندیشه­‌ی بد نکن؛ چرا که حالت خوب و روبراه خواهد شد، و این سر پریشان احوال، آرام و قرار خواهد گرفت.

    شرح از گنجور

  3. ای پرنده‌­ی خوش­‌آواز، اندوهگین مباش؛ چرا که اگر بهار دیگری از عمرت باقی مانده باشد، دوباره چونان پادشاهی بر تختگاه چمن خواهی نشست و گل نیز وجود خود را چونان چتری در بالای سر تو نگاه خواهد داشت.

    شرح از گنجور

  4. اگر طوفانی بیاد و سیلی راه بیفتد که همه چیز و همه کس را از بین ببرد اگر راننده و کشتیبان کشتی تو حضرت نوح باشد هیچ ترسی نداشته باش

    شرح از گنجور

  5. از آنجا که از اسرار نهانی آگاه نیستی، پس آگاه باش که مبادا ناامید شوی، بدان که در پشت پرده­‌ی عالم غیب، نقش­‌ها و بازی­‌های بسیاری وجود دارد.

    شرح از گنجور

  6. ای دل اگر مرگ و نابودی بخواهد چونان سیلی تمام هستی تو را از بین ببرد، بدان که تو ناخدایی چون نوح داری، پس از طوفان مترس و اندوهگین مشو.

    شرح از گنجور

  7. شوق رسیدن به کعبه تو را راهی بیابان‌­ها کرده است، بنابراین اگر در این مسیر خارهای بیابان شروع به ملامت و سرزنش تو کردند، اندوهی به دلت راه مده و صبور باش.

    شرح از گنجور

  8. اگر چه محل فرود کاروان جای بسیار سهمناکی است و مقصد بسیار دور، اما این را بدان که هیچ راهی نیست که بالاخره انتها نداشته باشد، بالاخره تمام راه­ها جایی به پایان می‌­رسند.

    شرح از گنجور

  9. اندوهگین مباش؛ چرا که خدایی که اوضاع و احوال را دگرگون می­‌سازد و تغییر می‌­دهد، از حال و روز ما که دچار دوری از معشوق هستیم و رقیب آزارمان می‌­دهد به طور کامل خبر دارد.

    شرح از گنجور

  10. حافظ، تا وقتی در گوشه­‌ی نیاز و در میان شب­‌های تاریک و خلوت، ذکر لبت دعا و درس قرآن است، اندوهگین مباش.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.

شناسنامهٔ شعر

قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قافیه
انغممخور
دفتر
غزلیات
ابیات
۱۰

دیگر روایت‌ها۱

همین شعر، با همین ساز و آواز، چند بار خوانده شده. روایتِ اصلی آن است که در ویدیو می‌شنوید.

  • خوانش اصلی۵:۰۴
  • خوانش دیگر۴:۵۸

ویدیو

از یوتیوبگشودن در یوتیوب ←

این شعر را دیگران هم خوانده‌اند۹

  • مسعود جاهدغم مخور
  • محمدرضا شجریانتصنیف «مرغ خوشخوان»
  • مازیاریوسف گمگشته
  • سیما بینایوسف گمگشته
  • ایندوغم مخور
  • بابک افراغم مخور
  • ستارغم مخور
  • محمد معتمدیHafez, Act II Scene ۴: Shakh-e Nabat
  • آرش فولادوند و هنرمندانیوسف گمگشته (زنده)

فهرست از گنجور

نسخه‌های خطی۱۷

دیوان حافظ به اهتمام محمد قزوینی و دکتر قاسم غنی، به خط حسن زرین خط، مرداد ۱۳۲۰ شمسی ، زوار، چاپ سینا، تهران » تصویر 302دیوان حافظ دانشگاه پرینستون نوشته شده به تاریخ جمادی الثانی ۹۲۶ هجری قمری » تصویر 128دیوان حافظ نسخه‌برداری شده در رمضان ۸۵۵ ه.ق توسط سلیمان الفوشنجی » تصویر 140کتاب خواجه حافظ شیرازی به خط محمد ساوجی مورخ ۱۲۸۰ هجری قمری » تصویر 215دیوان لسان الغیب سنهٔ ۹۲۰ هجری قمری دارای مقدمهٔ منثور » تصویر 191دیوان حافظ نسخه‌برداری شده در مورخ ۱۹ رجب ۱۲۰۲ هجری قمری در هند » تصویر 213دیوان حافظ، قاسم انوار و شمس مغربی به خط میر علی کاتب سلطانی نسخه‌برداری شده در سال ۹۲۷ قمری » تصویر 240دیوان کهنه حافظ (از روی نسخه خطی نزدیک به زمان شاعر) به کوشش ایرج افشار - مولانا خواجه شمس الدین محمد حافظ - تصویر ۱۹۶دیوان مولانا شمس الدین محمد حافظ شیرازی به اهتمام دکتر یحیی قریب - حافظ شیرازی - تصویر ۲۳۴دیوان خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی به کوشش سید علی محمد رفیعی - خواجه شمس الدین محمد حافظ - تصویر ۳۹۱دیوان حافظ به توضیح و تصحیح پرویز ناتل خانلری - ج ۱ (غزلیات) - شمس الدین محمد حافظ - تصویر ۵۱۶خاطر مجموع (جامع دیوان جامع حافظ بر اساس بیست و یک متن معتبر چاپی) تدوین و توضیح شفیع شجاعی ادیب - شمس الدین محمد حافظ - تصویر ۵۸۸

تصاویر از موزهٔ گنجور

تصویرها۸

Golden desert dawn over the land of Canaan: a caravan of camels crests a dune, and before a nomad tent a frail white-bearded father rises trembling as a radiant young man in a dusty travelling robe steps toward him —…
Golden desert dawn over the land of Canaan: a caravan of camels crests a dune, and before a nomad tent a frail white-bearded father rises trembling as a radiant young man in a dusty travelling robe steps toward him —…
A humble mud-brick doorway that once framed only darkness now opens onto a courtyard bursting into a rose garden in fresh morning light — crimson and white roses climbing the old plaster walls where grief once lived,…
A humble mud-brick doorway that once framed only darkness now opens onto a courtyard bursting into a rose garden in fresh morning light — crimson and white roses climbing the old plaster walls where grief once lived,…
Full bright spring daylight in a Persian meadow: a nightingale with its throat swelling in song, perched beneath an arching canopy of blossom that spreads over it like a parasol, the green field below spangled with wi…
Full bright spring daylight in a Persian meadow: a nightingale with its throat swelling in song, perched beneath an arching canopy of blossom that spreads over it like a parasol, the green field below spangled with wi…
A long-exposure night sky wheeling in slow circular star-trails above the silhouetted dome and wind-towers of an old Shiraz skyline — the heavens visibly turning, rings of light spiralling around the pole star, the to…
A long-exposure night sky wheeling in slow circular star-trails above the silhouetted dome and wind-towers of an old Shiraz skyline — the heavens visibly turning, rings of light spiralling around the pole star, the to…
A tiny wooden ark rides a vast black storm-sea under breaking dawn clouds; a lone robed figure stands steady at the helm as a single dramatic shaft of pale gold light splits the thunderheads ahead and lays a shining p…
A tiny wooden ark rides a vast black storm-sea under breaking dawn clouds; a lone robed figure stands steady at the helm as a single dramatic shaft of pale gold light splits the thunderheads ahead and lays a shining p…
Golden-hour desert: a lone pilgrim in simple travelling robes walks a pale sand track toward a distant luminous horizon, staff in hand and worn sandals on his feet.
Golden-hour desert: a lone pilgrim in simple travelling robes walks a pale sand track toward a distant luminous horizon, staff in hand and worn sandals on his feet.
Blue-hour mountain pass in the Zagros: a narrow stone road winds upward through steep dark rock, rendered as a luminous pale ribbon climbing toward a single radiant point of light far above where the sky still glows.
Blue-hour mountain pass in the Zagros: a narrow stone road winds upward through steep dark rock, rendered as a luminous pale ribbon climbing toward a single radiant point of light far above where the sky still glows.
Intimate candlelit interior, deep night: the poet in the corner of a bare simple room, an old man with a serene deeply-lined face lit warm by a single brass oil-lamp, an open hand-inked Quran and a string of prayer-be…
Intimate candlelit interior, deep night: the poet in the corner of a bare simple room, an old man with a serene deeply-lined face lit warm by a single brass oil-lamp, an open hand-inked Quran and a string of prayer-be…

دیگر آثار حافظ