بی سر و بی سامان

1. هر که در بادیهٔ عشق تو سرگردان شد

   همچو من در طلبت بی سر و بی سامان شد

   معنی

   هر کسی که در راه عشق تو گم شده، مثل من در پی تو بی‌هدف و بی‌نظم شده است.

   شرح از گنجور

2. بی سر و پای از آنم که دلم گوی صفت

   در خم زلف چو چوگان تو سرگردان شد

   معنی

   من به حدی مجذوب و گیج شده‌ام که دلم، مانند گوی‌ای که در بازی چوگان باشد، بی‌قرار در پیچ و خم زلف‌های تو سرگردان است.

   شرح از گنجور

3. هر که از ساقی عشق تو چو من باده گرفت

   بی‌خود و بی‌خرد و بی‌خبر و حیران شد

   معنی

   هر کسی که مانند من از می‌پرست عشق تو نوشید، در بی‌خبری و شگفتی غرق شد و از خود بی‌خود شد.

   شرح از گنجور

4. سالک راه تو بی نام و نشان اولیتر

   در ره عشق تو با نام و نشان نتوان شد

   معنی

   سیر و سلوک در مسیر عشق تو، بدون وابستگی به نام و نشانی بهتر و برجسته‌تر است. کسی که در این راه گام می‌گذارد، نمی‌تواند با داشتن هویتی مشخص، به عمق عشق تو دست یابد.

   شرح از گنجور

5. در منازل منشین خیز که آن کس بیند

   چهرهٔ مقصد و مقصود که تا پایان شد

   معنی

   در جاهای مختلف توقف نکن و نایست؛ زیرا تنها کسی می‌تواند چهرهٔ هدف و مقصود را ببیند که به انتهای راه برسد.

   شرح از گنجور

6. تا ابد کس ندهد نام و نشان از وی باز

   دل که در سایهٔ زلف تو چنین پنهان شد

   معنی

   تا ابد هیچ‌کس نخواهد دانست که او کیست و کجاست، چون دل من در زیر سایهٔ موهای تو به‌طور عمیق پنهان شده است.

   شرح از گنجور

7. حسنت امروز همی بینم و صد چندان است

   لاجرم در دل من عشق تو صد چندان شد

   معنی

   امروز زیبایی تو را می‌بینم و این زیبایی چندین برابر است؛ بنابراین عشق تو نیز در دل من چندین برابر شده است.

   شرح از گنجور

8. شادم ای دوست که در عشق تو دشواری‌ها

   بر من امروز به اقبال غمت آسان شد

   معنی

   دوست عزیز، خوشحالم که امروز با وجود چالش‌ها و سختی‌ها، عشق تو باعث شده است که این مشکلات برایم ساده‌تر و قابل تحمل‌تر شوند.

   شرح از گنجور

9. بر سر نفس نهم پای که در حالت رقص

   مرد راه از سر این عربده دست‌افشان شد

   معنی

   به خودم می‌گویم که در برابر نفس کشیدن، پای ثابت بایستم؛ زیرا در حالت رقص، مردی که در مقابل من است، به قدری تحت تأثیر قرار گرفته که به حالت غیرعادی و هیجان‌زده‌ای در آمده است.

   شرح از گنجور

10. رو که در مملکت عشق سلیمانی تو

    دیو نفست اگر از وسوسه در فرمان شد

    معنی

    در سرزمین عشق، تو مثل سلیمان هستی؛ اگر آگاهی و کنترل بر نفس خود داشته باشی، می‌توانی استقامت کنی و وسوسه‌ها را کنار بزنی.

    شرح از گنجور

11. همچو عطار درین درد بساز ار مردی

    کان نبد مرد که او در طلب درمان شد

    معنی

    اگر می‌خواهی مانند عطار در مواجهه با این درد تاب بیاوری، باید مردی باشی که به دنبال درمان است، نه آنکه کسی باشد که در جستجوی درمان به مردانگی نمی‌رسد.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.