طریق عشق جانا بی بلا نیست

1. طریق عشق جانا بی بلا نیست

   زمانی بی بلا بودن روا نیست

   معنی

   راه عشق به معشوق، بدون درد و رنج نیست و در حقیقت، هیچ زمان نمی‌توان بدون چالش و سختی، به این مسیر ادامه داد.

   شرح از گنجور

2. اگر صد تیر بر جان تو آید

   چو تیر از شست او باشد خطا نیست

   معنی

   اگر صد تیر هم به تو اصابت کند، مثل این است که اشتباه از خود تیرانداز است.

   شرح از گنجور

3. از آنجا هرچه آید راست آید

   تو کژمنگر که کژ دیدن روا نیست

   معنی

   هر چیزی که از آنجا به تو برسد، درست است. تو اگر با دید کج و نادرست نگاه کنی، آن را پذیرفتن نادرست است.

   شرح از گنجور

4. سر مویی نمی‌دانی ازین سر

   تو را گر در سر مویی رضا نیست

   معنی

   اگر در موضوعی حتی به اندازه یک رشته مو هم رضایت و خشنودی وجود نداشته باشد، از آن سر خودت هیچ اطلاعی نداری.

   شرح از گنجور

5. بلاکش، تا لقای دوست بینی

   که مرد بی بلا مرد لقا نیست

   معنی

   خودت را آماده کن و صبر کن تا به دیدار دوست برسی، زیرا کسی که سختی‌ها و دردها را تجربه نکند، حقیقتاً با دوستش ملاقات نخواهد کرد.

   شرح از گنجور

6. میان صد بلا خوش باش با او

   خود آنجا کو بود هرگز بلا نیست

   معنی

   در میان مشکلات و سختی‌ها، با او شادی کن؛ زیرا هر جا که او باشد، هرگز خطری وجود ندارد.

   شرح از گنجور

7. کسی کو روز و شب خوش نیست با او

   شبش خوش باد کانکس مرد ما نیست

   معنی

   اگر کسی در زندگی‌اش همواره ناراحت باشد، شب‌هایش هم خوش نخواهد بود. پس بهتر است با چنین فردی نمی‌توان جزو خوشبخت‌ها بود.

   شرح از گنجور

8. که باشی تو که او خون تو ریزد

   وگر ریزد جز اینت خون‌بها نیست

   معنی

   این شعر به نوعی به ارزش و اهمیت وجود کسی اشاره می‌کند که در درگیری‌ها و نزاع‌ها، باعث ایجاد درد و رنج می‌شود. اصل موضوع این است که اگر کسی به شما ظلم کند و بر شما خون بریزد، به جز این موضوع هیچ‌چیز دیگری نمی‌تواند ارزش شما را تعیین کند. در حقیقت، وجود آن فرد و کارهایش به نوعی نشان‌دهنده‌ی ارزش ذاتی شما است.

   شرح از گنجور

9. دوای جان مجوی و تن فرو ده

   که درد عشق را هرگز دوا نیست

   معنی

   به دنبال درمان روح خود نباش و زندگی‌ات را فدای عشق نکن، زیرا درد عشق هرگز درمانی ندارد.

   شرح از گنجور

10. درین دریای بی پایان کسی را

    سر مویی امید آشنا نیست

    معنی

    در این دریای بی‌پایان، هیچ‌کس حتی به اندازه‌ی یک تار موی امید به آشنایی ندارد.

    شرح از گنجور

11. تو از دریا جدایی و عجب این

    که این دریا ز تو یکدم جدا نیست

    معنی

    تو از دریا دوری، اما جالب اینجاست که این دریا هرگز از تو جدا نمی‌شود.

    شرح از گنجور

12. تو او را حاصلی و او تورا گم

    تو او را هستی اما او تورا نیست

    معنی

    تو در حقیقت صاحب او هستی، اما او تو را گم کرده است. تو وجود داری و هستی، اما او به وجود تو توجهی ندارد.

    شرح از گنجور

13. خیال کژ مبر اینجا و بشناس

    که هر کو در خدا گم شد خدا نیست

    معنی

    به‌هیچ وجه به تصور بد در این مکان نپرداز، و درک کن که هرکس در راه خدا گم شود، خود خدا نیست.

    شرح از گنجور

14. ولی روی بقا هرگز نبینی

    که تا ز اول نگردی از فنا نیست

    معنی

    اما هرگز نمی‌توانی ظاهر جاودانگی را ببینی، مگر اینکه ابتدا از زوال و فنا عبور کنی.

    شرح از گنجور

15. چو تو در وی فنا گردی به کلی

    تو را دایم ورای این بقا نیست

    معنی

    زمانی که تو در ذات خود محو و فنا شوی، دیگر هیچ چیز جز این بقا وجود نخواهد داشت.

    شرح از گنجور

16. ز حیرت چون دل عطار امروز

    درین گرداب خون یک مبتلا نیست

    معنی

    دل عطار امروز به شدت در شگفتی است و در این وضعیت سخت و پر از مشکلات، کسی وجود ندارد که از درد و رنج رهایی یابد.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.