نورسانشعر و موسیقیِ پارسی
ساغر هستی

ساغر هستی

۳:۴۸رهی معیریThe Cup of Existence · Rahi Moayeri

شعر

ساقیا در ساغر هستی شراب ناب نیست

در این شعر، شاعر به تکرار و بازیابی مفاهیم خیال و واقعیت می‌پردازد و از ناپایداری و سختی‌های عشق و زندگی سخن می‌گوید. او به دنبال شراب ناب در ساغر هستی است، اما می‌بیند که آن تنها خوناب است و زندگی در خیالات خوش‌تر می‌گذرد. شب‌ها همچون شمعی در آتش، دچار رنج و سختی است و در دریای اشک غرق است. شاعر می‌گوید که در میان بلایای دنیا، کسی که داناست، از حوادث آزاد است. همچنین به عشق و وفاداری اشاره می‌کند و تأکید دارد که اگرچه زیبایی‌های دنیا در دسترس است، زیبایی واقعی در وفا و محبت است. او به جدایی و فاصله میان عاشق و معشوق فکر می‌کند و می‌گوید که بدون عشق، آسایش و آرامش از دست می‌رود. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که در ملک عشق، راحتی وجود ندارد و باید با سختی‌ها دست و پنجه نرم کرد.

خلاصهٔ شعر از گنجور

این شعر ۱۱ بیت دارد؛ در این خوانش ۷ بیت خوانده شده.برای شنیدنِ هر بیت، روی آن بزنید.

  1. ای ساقی! شراب واقعی در ساغر هستی نمی‌باشد و آنچه در جام شفق می‌بینی، چیزی جز خون و اندوه نیست.

    شرح از گنجور

  2. زندگی در دنیای خیال و توهم بهتر است، زیرا سپیده‌دم روشنایی ندارد و زیبایی سایه‌ی مهتاب را ندارد.

    شرح از گنجور

  3. در این بیت، شاعر بیان می‌کند که به خاطر درد و ناراحتی‌اش، لحظه‌ای نمی‌تواند آرامش پیدا کند. او خود را مانند شمعی در میان آتش می‌بیند که امکان خواب و استراحت ندارد، زیرا شعله‌های آتش او را می‌سوزانند و نمی‌گذارند استراحت کند.

    شرح از گنجور

  4. مردم چشمم فرومانده‌ست در دریای اشک

    مور را پای رهایی از دل گرداب نیست

    مردم چشمم در دل دریای اشک غرق شده‌است و مانند موری در گردابی، از رهایی بی‌بهره است.

    شرح از گنجور

  5. خاطر دانا ز طوفان حوادث فارغ است

    کوه گردون‌سای را اندیشه از سیلاب نیست

    ذهن روشن و آگاه تحت تأثیر حوادث و مشکلات قرار نمی‌گیرد، همان‌طور که کوه بزرگ از طغیانی که ممکن است در دشت‌ها اتفاق بیفتد، نگران نیست.

    شرح از گنجور

  6. ما به آن گل از وفای خویشتن دل بسته‌ایم

    ورنه این صحرا تهی از لالهٔ سیراب نیست

    ما به خاطر وفاداری که به خود داریم به آن گل دل بسته‌ایم، وگرنه این بیابان خالی از لاله‌های سیراب نیست.

    شرح از گنجور

  7. آنچه نایاب است در عالم وفا و مهر ماست

    ورنه در گلزار هستی سرو و گل نایاب نیست

    در دنیای عشق و دوستی، چیزهایی که کم‌یاب و ارزشمند هستند، همان وفا و مهربانی ماست. در حالی که در زندگی، پیدا کردن زیبایی‌ها و نعمت‌ها مانند سرو و گل کار دشواری نیست.

    شرح از گنجور

  8. اگر تو به ما وابسته نیستی، ما به تو علاقه‌مندیم. و اگر تو به دوری از ما می‌توانی صبر کنی، ما دیگر طاقت دوری‌ات را نداریم.

    شرح از گنجور

  9. گفتی که بعد از این در خواب چهره مرا خواهی دید، اما چشمان عاشق برایت روشنایی و حقیقتی در دل دارند و خواب و خیال نیستند.

    شرح از گنجور

  10. زیبایی صبح، خوشحالی گل و صدای دل‌نواز چنگ وجود دارد، اما چون دوستان در کنار نیستند، این لذت‌ها حس و معنای دیگری پیدا نمی‌کنند.

    شرح از گنجور

  11. در جستجوی آرامش، در دنیای عشق انتظار نداشته باش که آرامش را در دریای بی‌پایان پیدا کنی.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.

شناسنامهٔ شعر

قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قافیه
ابنیست
دفتر
غزلها - جلد اول
ابیات
۱۱

دیگر روایت‌ها۱

همین شعر، با همین ساز و آواز، چند بار خوانده شده. روایتِ اصلی آن است که در ویدیو می‌شنوید.

  • خوانش اصلی۳:۴۸
  • خوانش دیگر۲:۴۳

ویدیو

از یوتیوبگشودن در یوتیوب ←

این شعر را دیگران هم خوانده‌اند۲

  • علیرضا قربانی — تصنیف ساغر هستی
  • هایده — آواز (زندیقه)

فهرست از گنجور

نسخه‌های خطی۱

دیوان کامل رهی معیری (سایه عمر، آزاده، ترانه ها) - تصویر ۱۳۸

تصاویر از موزهٔ گنجور

تصویرها۱۰

Extreme close-up of a tarnished silver wine chalice filled with deep red liquid, centered in a beam of dusty light, cinematic shallow focus.
Extreme close-up of a tarnished silver wine chalice filled with deep red liquid, centered in a beam of dusty light, cinematic shallow focus.
Vast wide shot of a desolate, rolling desert landscape under a deep indigo sky, showing the vast, empty horizon at blue hour.
Vast wide shot of a desolate, rolling desert landscape under a deep indigo sky, showing the vast, empty horizon at blue hour.
Low-angle shot looking up through the intricate geometric tilework of an ancient Persian archway at a crescent moon, night lighting.
Low-angle shot looking up through the intricate geometric tilework of an ancient Persian archway at a crescent moon, night lighting.
An ornate manuscript on a wooden table, featuring gold-leaf illumination and ink droplets, photographed from directly above in soft, dim amber candle-light.
An ornate manuscript on a wooden table, featuring gold-leaf illumination and ink droplets, photographed from directly above in soft, dim amber candle-light.
Silhouette of an elderly dervish walking away into the vast distance of a salt flat, backlit against a harsh, burning crimson sunset.
Silhouette of an elderly dervish walking away into the vast distance of a salt flat, backlit against a harsh, burning crimson sunset.
Framed through a delicate silk curtain, a lush Persian garden pond at twilight, reflecting the moody, dark blue sky, soft painterly focus.
Framed through a delicate silk curtain, a lush Persian garden pond at twilight, reflecting the moody, dark blue sky, soft painterly focus.
A single ivory candle flickering in a dark hall, casting long, dramatic shadows against a tiled wall, cinematic shallow depth of field.
A single ivory candle flickering in a dark hall, casting long, dramatic shadows against a tiled wall, cinematic shallow depth of field.
Epic panoramic view of a turbulent, dark ocean at high altitude, with crashing waves forming intricate patterns of white foam against black water.
Epic panoramic view of a turbulent, dark ocean at high altitude, with crashing waves forming intricate patterns of white foam against black water.
Back view of a solitary figure standing at the edge of a mountain cliff overlooking a misty valley, bathed in the ethereal pre-dawn light of a pale golden morning.
Back view of a solitary figure standing at the edge of a mountain cliff overlooking a misty valley, bathed in the ethereal pre-dawn light of a pale golden morning.
Soft-focus shot of a scattered pile of dried rose petals on a stone floor, illuminated by the first pale ray of dawn light, quiet and serene.
Soft-focus shot of a scattered pile of dried rose petals on a stone floor, illuminated by the first pale ray of dawn light, quiet and serene.

دیگر آثار رهی معیری

شاهد افلاکی

شاهد افلاکی

۴:۲۱

رهی معیری · شاهد افلاکی

Celestial Witness · Rahi Moayeri

عاشقانه
وای از شب من

وای از شب من

۴:۳۵

رهی معیری · شمارهٔ ۲۹ - وای از شب من

Woe from My Night · Rahi Moayeri

نوستالژیک
وفای شمع

وفای شمع

۳:۳۷

رهی معیری · وفای شمع

The Candle's Loyalty · Rahi Moayeri