نورسانشعر و موسیقیِ پارسی
غزل شمارهٔ ۷۶

ره میخانه و مسجد

۳:۳۱عطارBetween Mosque and Tavern · Attar

شعر

ره میخانه و مسجد کدام است

این شعر به تضاد میان مسجد و میخانه اشاره دارد و بیانگر حالتی از سردرگمی و جستجوی حقیقت است. شاعر خود را مسکین می‌داند که نه می‌تواند به مسجد برود و نه به میخانه. او میان این دو مکان، راهی برای خود نمی‌بیند و از دیگران می‌خواهد که پاسخ این معما را بیابند. در میخانه، شخصی مهم و مست خوابیده است که شاعر نامش را نمی‌داند، و او به جای کعبه، از خرابات (میخانه) سخن می‌گوید. در نهایت، شاعر به دنبال عطار می‌گردد تا او نیز حقیقت این سرگردانی را بشناسد. شعر توصیف‌گر جستجوی ایمان و حقیقت در جهانی پر از تناقض‌ها و گیجی‌هاست.

خلاصهٔ شعر از گنجور

برای شنیدنِ هر بیت، روی آن بزنید.

  1. به کدام مسیر می‌توانم بروم که هم راه میخانه باشد و هم مسجد، در حالی که هر دو برای من انسان درمانده ممنوع است؟

    شرح از گنجور

  2. نه در مسجد راه می‌دهندم چون اهل رندی‌ام، و نه در میخانه که شرابش نارس و بی‌کیفیت است.

    شرح از گنجور

  3. در میان مسجد و میخانه، راهی وجود دارد که باید آن را جستجو کنید، ای عزیزان! این راه چیست که انسان را به دو سوی مختلف می‌برد؟

    شرح از گنجور

  4. در میخانه، با حالتی مست خوابیده است و نمی‌دانم آن معشوق را چه نامی می‌گذارند.

    شرح از گنجور

  5. امروز برای من، مکان مقدس عبادت همان خرابه‌ای است که در آنجا لذت و خوشی بیابم. در این محیط، داورم قاضی است و کسی که شراب می‌ریزد، امام من است.

    شرح از گنجور

  6. برو سراغ عطار که خودش می‌داند که چه کسی بزرگتر و معتبرتر است و در میان این بی‌خبرها، چه کسی در جستجوی حقیقت است.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.

شناسنامهٔ شعر

قالب
غزل
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
قافیه
اماست
دفتر
غزلیات
ابیات
۶

دیگر روایت‌ها۱

همین شعر، با همین ساز و آواز، چند بار خوانده شده. روایتِ اصلی آن است که در ویدیو می‌شنوید.

  • خوانش اصلی۳:۳۱
  • خوانش دیگر۳:۵۷

ویدیو

از یوتیوبگشودن در یوتیوب ←

این شعر را دیگران هم خوانده‌اند۲

  • محمدرضا شجریان — ساز و آواز (ره میخانه)
  • حسام الدین سراج — چهار مضراب ساز و آواز

فهرست از گنجور

نسخه‌های خطی۳

دیوان عطار به کوشش بدیع الزمان فروزانفر - فریدالدین محمد عطار نیشابوری - تصویر ۱۸۳دیوان غزلیات و قصاید عطار به کوشش دکتر تقی تفضلی - فریدالدین محمد عطار نیشابوری - تصویر ۱۲۲دیوان عطار نیشابوری (قصاید، غزلیات، ترجیعات، ترکیبات و فتوت نامه) حواشی و تعلیقات م. درویش - فریدالدین عطار نیشابوری - تصویر ۱۹۳

تصاویر از موزهٔ گنجور

تصویرها۱۰

A sweeping low-angle shot looking up at two ancient Persian architectural facades side by side — a mosaic-tiled mosque portal with a luminous blue-and-white muqarnas arch on the left and a worn mud-brick arched doorwa…
A sweeping low-angle shot looking up at two ancient Persian architectural facades side by side — a mosaic-tiled mosque portal with a luminous blue-and-white muqarnas arch on the left and a worn mud-brick arched doorwa…
Extreme close-up of bare, dust-covered feet belonging to our solitary Iranian dervish-wanderer — the motif figure — standing perfectly still on ancient cobblestones exactly at the midpoint between two closed doors, on…
Extreme close-up of bare, dust-covered feet belonging to our solitary Iranian dervish-wanderer — the motif figure — standing perfectly still on ancient cobblestones exactly at the midpoint between two closed doors, on…
A medium wide shot through a pointed Persian arch framing a luminous inner courtyard — three elegantly dressed Iranian figures (men in period woollen robes and kulah caps, a woman in a flowing chador of deep indigo) g…
A medium wide shot through a pointed Persian arch framing a luminous inner courtyard — three elegantly dressed Iranian figures (men in period woollen robes and kulah caps, a woman in a flowing chador of deep indigo) g…
A three-quarter portrait of a dignified wanderer — weathered, serene Iranian face, simple patched khirqa, a kashkul gourd at his side — standing at a tall mosque gate of turquoise-tiled Persian brickwork, the gate fir…
A three-quarter portrait of a dignified wanderer — weathered, serene Iranian face, simple patched khirqa, a kashkul gourd at his side — standing at a tall mosque gate of turquoise-tiled Persian brickwork, the gate fir…
A medium shot of the same solitary dervish wanderer — motif figure, now from behind — standing at the entrance of a worn Persian caravanserai-style arched doorway (the tavern-of-the-soul), the door also closed, the wa…
A medium shot of the same solitary dervish wanderer — motif figure, now from behind — standing at the entrance of a worn Persian caravanserai-style arched doorway (the tavern-of-the-soul), the door also closed, the wa…
An intimate wide shot inside a luminous, candle-warmed Persian sanctuary interior — a serene, mysterious elder in simple dervish woollen robes lies peacefully asleep on a hand-woven carpet near a low arched niche, doz…
An intimate wide shot inside a luminous, candle-warmed Persian sanctuary interior — a serene, mysterious elder in simple dervish woollen robes lies peacefully asleep on a hand-woven carpet near a low arched niche, doz…
A dramatic wide establishing shot of an ancient Persian ruin — roofless stone walls open to the sky, crumbling arches framing a vast rectangle of brilliant pure-white midday sky above — but the ruin is alive and sacre…
A dramatic wide establishing shot of an ancient Persian ruin — roofless stone walls open to the sky, crumbling arches framing a vast rectangle of brilliant pure-white midday sky above — but the ruin is alive and sacre…
A medium two-shot in a sunlit Persian courtyard — two elegantly dressed Iranian men of the classical era sitting across from each other on a stone bench beside a blue-tiled fountain, one in a judge's simple dark robe…
A medium two-shot in a sunlit Persian courtyard — two elegantly dressed Iranian men of the classical era sitting across from each other on a stone bench beside a blue-tiled fountain, one in a judge's simple dark robe…
An aerial overhead shot looking straight down at the luminous narrow lane between the two closed buildings — the mosque gate to one side, the tavern door to the other — the lane itself glowing with soft white diffused…
An aerial overhead shot looking straight down at the luminous narrow lane between the two closed buildings — the mosque gate to one side, the tavern door to the other — the lane itself glowing with soft white diffused…
A luminous wide shot at clear blue dawn — our dervish wanderer, the motif figure, now seen full-length from the front for the first time, standing in an open Persian garden courtyard, both arms slightly open at his si…
A luminous wide shot at clear blue dawn — our dervish wanderer, the motif figure, now seen full-length from the front for the first time, standing in an open Persian garden courtyard, both arms slightly open at his si…

دیگر آثار عطار

بی سر و بی سامان

بی سر و بی سامان

۳:۴۵

عطار · غزل شمارهٔ ۲۵۶

Without Head, Without Home · Attar

حماسی
ای جان کجایی

ای جان کجایی

۴:۱۵

عطار · غزل شمارهٔ ۸۴۳

O Soul, Where Are You · Attar

غمگین
من کیم یک شبنم

من کیم یک شبنم

۴:۰۳

عطار · غزل شمارهٔ ۳۱

One Dewdrop of Your Endless Sea · Attar

عرفانی
طریق عشق جانا بی بلا نیست

طریق عشق جانا بی بلا نیست

۴:۴۰

عطار · غزل شمارهٔ ۱۰۴

The Path of Love Is Not Without Affliction · Attar

غمگین
در پی دلدار باش

در پی دلدار باش

۳:۵۸

عطار · غزل شمارهٔ ۴۱۸

Go in Search of the Beloved · Attar

عرفانی
از میِ عشقت چنان مستم

از میِ عشقت چنان مستم

۵:۰۳

عطار · غزل شمارهٔ ۴

Drunk on the Wine of Your Love · Attar

عرفانی