آتشی بود در این خانه

1. سینه از آتش دل، در غم جانانه بسوخت

   آتشی بود در این خانه که کاشانه بسوخت

   معنی

   دلِ سوخته از عشق، در غم محبوب به آتش درآمد. آتش‌سوزی در خانه‌ای بود که همچون یک مسکن، همه چیز را سوزاند.

   شرح از گنجور

2. تنم از واسطهٔ دوری دلبر بگداخت

   جانم از آتش مهر رخ جانانه بسوخت

   معنی

   تنم به خاطر دوری محبوبم می‌سوزد و جانم از عشق چهره‌ی دلنشینش در آتش می‌سوزد.

   شرح از گنجور

3. سوز دل بین که ز بس آتش اشکم، دل شمع

   دوش بر من ز سر مهر، چو پروانه بسوخت

   معنی

   دلِ من به خاطر درد و رنجی که دارم، مثل شمعی است که در آتش اشک‌هایم می‌سوزد. دیشب، این شمع به خاطر محبتش به من، مشابه پروانه‌ای در آتش سوخت.

   شرح از گنجور

4. آشنایی نه غریب است که دلسوز من است

   چون من از خویش برفتم، دل بیگانه بسوخت

   معنی

   این شخص آشنا و نزدیک به من است و می‌تواند به احساسات و دردم توجه کند. زیرا من از خودم دور شده‌ام و این احساسات باعث شده که کسی دیگر به خاطر من دچار ناراحتی و سوختن شود.

   شرح از گنجور

5. خرقهٔ زهد مرا، آب خرابات ببرد

   خانهٔ عقل مرا، آتش میخانه بسوخت

   معنی

   مصرع اول‌: خرقه‌ زاهدی‌ام را به‌گرو در میخانه گذاشتم.

   شرح از گنجور

6. چون پیاله دلم از توبه که کردم بشکست

   همچو لاله، جگرم بی می و خمخانه بسوخت

   معنی

   وقتی که دلم از توبه‌ای که کردم شکست، حالتی شبیه به لاله پیدا کرد. در این حال، بدون شراب و جایی برای نوشیدن، دلم به شدت سوخت و نگران شدم.

   شرح از گنجور

7. ماجرا کم کن و بازآ که مرا مردم چشم

   خرقه از سر به درآورد و به شکرانه بسوخت

   معنی

   ماجرا و نزاع را پایان بده و باز آی، زیرا که مردم چشم من به شکرانهٔ دیدارت خرقه (زهد) مرا به‌در آورده و سوخته است (و منتظر دیدار دوبارهٔ توست)

   شرح از گنجور

8. ترک افسانه بگو حافظ و می نوش دمی

   که نخفتیم شب و شمع به افسانه بسوخت

   معنی

   به افسانه بسوخت‌: به داستان (و شنیدن قصه ما) سوخت.

   شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.