نورسانشعر و موسیقیِ پارسی
بخش ۹۰ - زفاف خسرو و شیرین

جوانی و مراد و پادشاهی

۴:۰۴نظامیThe Night of Khosrow and Shirin · Nizami

شعر

سعادت چون گلی پرورد خواهد

این شعر درباره سعادت و عشق و تاثیر مستی بر زندگی انسان‌هاست. شاعر توصیف می‌کند که سعادت مانند گلی است که باید پرورش یابد، و پس از آنکه به بار می‌آید، انسان به پادشاهی می‌رسد. در ادامه، به داستان خسرو و شیرین اشاره می‌کند که در آن، شیرین به خاطر عشق و زیبایی‌اش، توجه خسرو را جلب کرده و او را از مستی به شمول عشق می‌کشاند. شاعر به تجارب و احساسات انسان‌ها در مستی، عشق و طنزهایی از پیر و جوانی می‌پردازد و در نهایت، به گذر زمان و تغییرات طبیعی اشاره می‌کند که هر چیز زیبایی پس از مدتی ممکن است با زوال مواجه شود. در نهایت، شعر به این فکر می‌رسد که زندگی با خوشی و غم آمیخته است و گذر زمان بر جوانی و عشق تاثیر می‌گذارد.

خلاصهٔ شعر از گنجور

این شعر ۱۵۹ بیت دارد؛ در این خوانش ۱۴ بیت خوانده شده.برای شنیدنِ هر بیت، روی آن بزنید.
  1. سعادت مانند گلی است که باید به خوبی پرورش داده شود تا در نهایت به ثمر برسد و سپس انسان به حقیقت مردانگی دست خواهد یافت.

    شرح از گنجور

  2. اولین فرصت به آرامی از دست می‌رود و سپس بر سر کسی که در مقام رفیع است، تاج و نشان گذاشته می‌شود.

    شرح از گنجور

  3. وقتی که شیرین خوشبو و خوشمزه شد، خسرو با صدای بلندی صدا زد که او را دریابید.

    شرح از گنجور

  4. از این جام شیرین بنوش و لذت ببر، چرا که جز طعم شیرین، چیز دیگری را فراموش کن.

    شرح از گنجور

  5. صبح که به عادت خود بیدار شد، چشمش بر خرمایی افتاد که بدون خار بود.

    شرح از گنجور

  6. دختری زیبا را دید، که جانم را به شدت تحت تأثیر قرار داد. درون او همچون تنوری گرم، حال و هوای نان پخته شده‌ای را احساس می‌کردم.

    شرح از گنجور

  7. نوشیدنی تلخی که مناسبتش به هم خورده، کام بوسه‌ی شیرینش را شکست.

    شرح از گنجور

  8. در میانه‌ی دو چیز، حلقه‌ای شکل گرفته که از آن، روحی به روحی دیگر می‌رسد.

    شرح از گنجور

  9. آب گل را در یک ظرف نقره‌ای مانند شکر ذوب شده در مغز بادام می‌سازد.

    شرح از گنجور

  10. اگر جوانی و آرزوها و سلطنت با هم جمع شوند، چه چیزی بیشتر از این می‌خواهی؟

    شرح از گنجور

  11. در هر روز و شب، شراب و شادی وجود داشت و زندگی دنیا را به پایان رساند و از آن رفت.

    شرح از گنجور

  12. بزرگ‌ترین شادی‌ها و لذت‌ها را در زندگی انتخاب کن و از آن‌ها بهره‌مند شو، زیرا غم و ناراحتی ناشی از مشکلات دنیا چه ارزشی دارد؟

    شرح از گنجور

  13. ماه نو تا زمانی که به ماه کامل برسد، نور می‌گیرد؛ اما وقتی به اوج خود می‌رسد، کم کم از نورش کاسته می‌شود.

    شرح از گنجور

  14. درخت میوه تا زمانی که میوه‌اش نارس باشد، رشد می‌کند و وقتی میوه‌ها رسیده و پخته شوند، آن‌ها را می‌چینند.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.

شناسنامهٔ شعر

قالب
قصیده
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
دفتر
خسرو و شیرین
ابیات
۱۵۹

دیگر روایت‌ها۱

همین شعر، با همین ساز و آواز، چند بار خوانده شده. روایتِ اصلی آن است که در ویدیو می‌شنوید.

  • خوانش اصلی۴:۰۴
  • خوانش دیگر۴:۴۳

ویدیو

از یوتیوبگشودن در یوتیوب ←

نسخه‌های خطی۲

خمسهٔ نظامی به تصحیح حسن وحید دستگردی » تصویر 205فانوس خیال » تصویر 1855 - نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۹۰ - زفاف خسرو و شیرین

تصاویر از موزهٔ گنجور

تصویرها۱۰

A single vibrant rosebud unfolding in a sun-drenched terraced palace garden, soft morning dew, intricate stone carving background, golden hour light.
A single vibrant rosebud unfolding in a sun-drenched terraced palace garden, soft morning dew, intricate stone carving background, golden hour light.
A royal crown resting on a velvet cushion inside a dim, incense-filled chamber, shafts of light highlighting gold filigree and pearls, ornate Persian rug texture.
A royal crown resting on a velvet cushion inside a dim, incense-filled chamber, shafts of light highlighting gold filigree and pearls, ornate Persian rug texture.
A golden goblet filled with glowing amber wine, droplets of rosewater cascading down the side, set on a mosaic tiled floor, soft candlelight reflection.
A golden goblet filled with glowing amber wine, droplets of rosewater cascading down the side, set on a mosaic tiled floor, soft candlelight reflection.
Two lovers' hands gently touching, intricate henna patterns, loose silk sleeves with gold embroidery, moody chiaroscuro lighting.
Two lovers' hands gently touching, intricate henna patterns, loose silk sleeves with gold embroidery, moody chiaroscuro lighting.
A beautiful bride adorned in layered crimson and gold silk silks, standing in a sunlit arched doorway, looking into a blossoming courtyard.
A beautiful bride adorned in layered crimson and gold silk silks, standing in a sunlit arched doorway, looking into a blossoming courtyard.
A hot clay oven in a nomadic tent setting, steam rising from fresh flatbread, warm orange glow reflecting on brass bowls, dust motes dancing in light.
A hot clay oven in a nomadic tent setting, steam rising from fresh flatbread, warm orange glow reflecting on brass bowls, dust motes dancing in light.
A silver tray holding a crystal decanter of dark wine and almond-shaped pastries, captured in a midnight blue twilight, soft focus.
A silver tray holding a crystal decanter of dark wine and almond-shaped pastries, captured in a midnight blue twilight, soft focus.
A lush, overgrown garden at night, moonlight illuminating a stone fountain reflecting the stars, dreamlike atmosphere, deep shadows.
A lush, overgrown garden at night, moonlight illuminating a stone fountain reflecting the stars, dreamlike atmosphere, deep shadows.
An elderly king looking at a waning moon hanging over a desert horizon, wearing a fur-lined royal robe, silhouette against a twilight sky.
An elderly king looking at a waning moon hanging over a desert horizon, wearing a fur-lined royal robe, silhouette against a twilight sky.
A single ripe pomegranate falling from a golden tree branch, scattering seeds across a silken cloth, cinematic macro shot, melancholic dusk lighting.
A single ripe pomegranate falling from a golden tree branch, scattering seeds across a silken cloth, cinematic macro shot, melancholic dusk lighting.

دیگر آثار نظامی