عید خون

1. نوجوانان وطن بستر به خاک و خون گرفتند

   تا که در بر شاهد آزادی و قانون گرفتند

   معنی

   نوجوانان کشور با فداکاری و جانفشانی خود، به خاطر کسب آزادی و برقراری قانون، جانشان را قربانی کردند و سرزمینشان را به آتش و خون کشیدند.

   شرح از گنجور

2. رایگان در پای نامردان برافشانی چه دانی

   کاین همایون گوهر از کام نهنگان چون گرفتند

   معنی

   اگر بی‌دلیل و بدون توجه به ارزش کار خود، آن را در اختیار انسان‌های نامرد قرار دهی، چه می‌دانی که این جواهر با ارزش چگونه از چنگال موجودات درنده و خطرناک رها شده است؟

   شرح از گنجور

3. لاله از خاک جوانان می‌دمد بر دشت هامون

   یا درفش سرخ بر سر انقلابیون گرفتند

   معنی

   در دشت هامون، لاله‌هایی که از خاک جوانان روییده‌اند، زیبایی و حیات را به ارمغان می‌آورند، و همچنین پرچم سرخ رنگی که نماد انقلاب و ایستادگی است، بر دوش انقلابیون به اهتزاز درآمده است.

   شرح از گنجور

4. خرم آن مردان که روزی خائنین در خون کشیدند

   زان سپس آن روز را هر ساله عید خون گرفتند

   معنی

   مردانی شاد و خوشبختند که روزی دشمنان را از بین بردند و بعد از آن، آن روز را هر ساله جشن می‌گیرند.

   شرح از گنجور

5. تا به سیر قهقرایی آخرین فرصت کنی کم

   خود عنان حزب در کف دشمنان دون گرفتند

   معنی

   تا زمانی که به عقب‌گردی بزرگ و آخرین شانس خود را از دست بدهی، دشمنان پست، کنترل جمعیت را در دست گرفته‌اند.

   شرح از گنجور

6. با دمی پنهان چو اخگر عشق را کانون بیفروز

   کوره افروزان غیرت کام از این کانون گرفتند

   معنی

   با نفسی پنهانی، عشق را مانند زغالی روشن کن، که داغی و غیرت کسانی دیگر از این کانون شعله ور شده و بهره‌مند شدند.

   شرح از گنجور

7. برج ایفل یادگار همت مغلوب قومی‌ست

   کز کف امواج دریا نعش ناپلئون گرفتند

   معنی

   برج ایفل نماد تلاش و اراده قومی است که جنازه ناپلئون را از عمق دریا بیرون آوردند.

   شرح از گنجور

8. خوف کابوس سیاست جرم خواب غفلت ما

   سخت ما را در خمار الکل و افیون گرفتند

   معنی

   ترس از کابوس‌های سیاسی و غفلت ما باعث شده که در وضعیتٍ نامناسبی قرار بگیریم و در دام اعتیاد به الکل و مواد مخدر گرفتار شویم.

   شرح از گنجور

9. کار با افسانه نبود رشته تدبیر می‌تاب

   آری ارباب غرائم مار با افسون گرفتند

   معنی

   این بیت به این معناست که وظیفه و کارکردن با داستان‌ها و افسانه‌ها نیست، بلکه تدبیر و تدبیر لازم است. همچنین اشاره دارد که افراد با روحیات خاصی (ارباب غرائم) تحت تأثیر جادو و افسون قرار گرفته‌اند.

   شرح از گنجور

10. خاک لیلای وطن را جان شیرین بر سر افشان

    خسروان عشق درس عبرت از مجنون گرفتند

    معنی

    خاک سرزمین محبوب را با جان شیرین خود گرامی داشتند و داستان محبت را از جنون مجنون یاد گرفتند.

    شرح از گنجور

11. شهریارا تا محیط خود تنزل کن میندیش

    کاین قبا بر قامت طبع تو ناموزون گرفتند

    معنی

    ای شهریار، تا زمانی که در محیط خود پایین بیایی، نگران نباش که این لباس بر قامت طبع تو تناسب ندارد.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.