شعر
ما نیِ بریده از نیستانیم؛ هر نالهای که میکنیم، شوقِ بازگشت است.
نی، خودِ ماست. صدایی که از او میآید، شرحِ همان جدایی است که هر کس در خود دارد.
The reed is us. What sounds like music is an account of a separation each of us is carrying.
شرح از نورسان
هر کس این ناله را میشنود گریهاش میگیرد، چون این زخم را همه دارند. جدایی، دردِ مشترکِ آدمی است.
Everyone who hears this cry weeps, because everyone carries the same wound. Separation is the common human pain.
شرح از نورسان
این درد را جز کسی که خود شکسته باشد نمیتواند بگوید؛ شنیدنش هم دلی میخواهد که زخم را چشیده باشد.
Only someone who has been broken can speak of this pain, and only a heart that has tasted the wound can hear it.
شرح از نورسان
هر چه از خانه دور بیفتد، راه بازگشت را میجوید. این بیقراریِ ما هم، همان جستوجوست.
Whatever is carried far from home looks for the way back. Our own restlessness is that search.
شرح از نورسان
عشق هم دیوانگیِ ماست هم درمانِ ما. همان چیزی که بیقرارمان میکند، تنها چیزی است که آراممان میکند.
Love is both our madness and our cure. The very thing that makes us restless is the only thing that settles us.
شرح از نورسان
آنچه هست اوست؛ و منِ جداگانهٔ عاشق، پردهای است بر روی او. تا این پرده هست، دیدن نیست.
What exists is Him, and the lover's separate self is a curtain drawn across Him. While the curtain hangs, there is no seeing.
شرح از نورسان
نی از راه پرخون و خطر میگوید و قصههای عشق مجنون را روایت میکند.
شرح از گنجور
محرم و شنونده این راز و هوشیاری، جز بیهوش و دور از خود نیست؛ همچنانکه فقط گوش، مشتری و شنونده زبان است.
شرح از گنجور
حال یک انسان پخته و بالغ را هیچوقت یک انسان خام که عاشق نشده، درک نمیکند؛ پس باید سخن را کوتاه کرد و خاموش شد.
شرح از گنجور
درود بر تو ای عشق خوشسودا و خوشفکر ما! ای درمانکننده تمام دردهای ما!
شرح از گنجور
هرچه هست معشوق است و عاشق پرده و حجابی بیش نیست، آنچهکه زنده است معشوق است و عاشق، مرده و بیجانی بیش نیست.
شرح از گنجور
متنِ شعر از گنجور.
شناسنامهٔ شعر
- قالب
- قصیده
- وزن
- فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
- دفتر
- دفتر اول
- ابیات
- ۳۴
دیگر روایتها۲
همین شعر، با همین ساز و آواز، چند بار خوانده شده. روایتِ اصلی آن است که در ویدیو میشنوید.
- خوانش اصلی۴:۰۲
- خوانش دیگر۱:۰۸
- خوانش دیگر ۲۴:۳۰
ویدیو
این شعر را دیگران هم خواندهاند۳۲
- شهرام ناظری — مقدمه (ارکستر و آواز)
- محمدرضا شجریان — ساز و آواز (مثنوی افشاری، فرود مثنوی به بیات ترک)
- حسام الدین سراج — آتش عشق
- ادیب خوانساری — مثنوی افشاری
- محمدرضا شجریان — کوی باده فروشان – اجرای خصوصی شجریان، عبادی، ناهید، شریف، یاحقی و محجوبی
- محمدرضا شجریان — ساغر می – اجرای خصوصیِ شجریان، موسوی، یاحقی و اکبری
- محمدرضا شجریان — ارباب حاجت – اجرای خصوصی شجریان، مشکاتیان، موسوی و فرهنگفر
- کیهان کلهر — بشنو از نی
- حسام الدین سراج — آتش عشق
- محمد معتمدی — بشنو از نی
- محمدرضا شجریان — نوای نی – محمدرضا شجریان، جلیل شهناز و حسن کسایی
- محمود کریمی — مثنوی ۲
فهرست از گنجور
نسخههای خطی۱۳
تصاویر از موزهٔ گنجور
تصویرها۸
