
شعر
رندان سلامت میکنند جان را غلامت میکنند
این متن شعری از دیوان مولانااست، که به ستایش مستان و عشق و حال و خرمی زندگی میپردازد. شاعر در این اشعار، با بیانی جذاب و توصیفاتی گیرا، به توصیف حالت مستی و عشق میپردازد و نشان میدهد که چگونه عشق و مستی انسان را به زندگی و سلامت هدایت میکند. او به مستان و خوشبختیهای ناشی از عشق اشاره میکند و دعوت به شادمانی و رهایی از غمها مینماید. در نهایت، شاعر با بیان ارادت به حقایق و عشق الهی، دلیلی برای امید و سرزندگی را مطرح میکند.
خلاصهٔ شعر از گنجور
این مستی، مستیِ آگاهیه؛ یعنی وقتی «منِ کوچک» فرو میریزه، دل از تلخی و تعصب سبکتر و پاکتر میشه. پس «مستان سلامت میکنند» یعنی کسانی که از خودخواهی بیرون اومدن، توی دنیا سلام و سلامت پخش میکنن؛ نه با نصیحت و حرف، بلکه با خودِ حضور و حالِ روشنشون
شرح از گنجور
در عشق، من بیش از دیگران جستجو کردم و به وضوح بیشتری رسیدم. از همقطاران خود کمتر مشکل داشتم و از محبوبان، بیشتر لذت بردم. اکنون مستان در حال دعا برای سلامتی هستند.
شرح از گنجور
تنفس و شور و شوق روحانی را همچون سیلابی پرخروش و طوفانی ببین. خورشید الهی را تماشا کن و بگذار تا مستان با حال خوب و سلامت به تو بگویند.
شرح از گنجور
کسی به من میگوید که جادوی من او را مسحور کرده و از من عذرخواهی کند. برخی بدون هیچگونه قوتی همچون من در پی من میگردند. کسانی که سرمست هستند به من سلام میفرستند.
شرح از گنجور
ای آرزوی بزرگ، آن پرده را کنار بزن تا همه ببینند که من جز او کسی را نمیشناسم و آن مستان تنها برای او سلامتی میطلبند.
شرح از گنجور
ای ابر با بارانِ دلچسب، بیا و شادی و سرخوشی دوستان را همراه خود بیاور. ای پادشاه زیباییها، بیا که خوشگذرانان برای سلامتی تو دعا میکنند.
شرح از گنجور
با گیج کردن دیگران و بیدرد و رنج کردن، میتوان دلهای ویران را پر از گنج و شادی کرد. ارزش جاودانی را بسنجد و مستان در دل خود برای سلامتی یکدیگر آرزو میکنند.
شرح از گنجور
شهر از تو پر آشوب است، در حالی که برخی از آن بیخبرند و برخی دیگر باخبر. دل کسانی که صاحب نظرند به خاطر تو در حال شادابی و خوشحالی است.
شرح از گنجور
بگو آن معشوق زیبا را، بگو آن چشمان فریبنده را، بگو آن پادشاه مهربان را که برای خوشحالی و سلامتی مستان دعا و آرزو میکنند.
شرح از گنجور
آن راستهگیر پرشور و حال را بگو، آن هیجان و شوق را بگو، آن درخت سبز و زیبا را بگو، که سرمستها به او سلام میگویند.
شرح از گنجور
در جایی که هیچ دوستی وجود ندارد، هیچ مستی هم نیست. در آنجا نه راهی هست و نه مذهبی. مستان فقط برای سلامتی یکدیگر دعا میکنند.
شرح از گنجور
بگو درباره آن عالیترین و بینقصترین روح، و درباره آن عاشق دیوانه، و درباره آن گنج پنهان جویا شو که بادهنوشان در حال سلام و خوشامدگوییاند.
شرح از گنجور
بگو به من از دامهایی که آدم را گرفتار میکنند، بگو از جان و روحی که در جهان وجود دارد، و بگو از یار و همراهی که در کنار است. افرادی که مستانند، به سلامتی و پایداری میپردازند.
شرح از گنجور
درباره آن دریای زیبایی که پر از رنگ و جلوه است صحبت کن، و از آن چشمان روشن و بینا بگو. همچنین از آن کوه سینا که پر از معنویت و شکوه است یاد کن. چرا که عاشقان و مستان با شادی و سلامت به سراغ آن میروند.
شرح از گنجور
آن توبهای که دل را میسوزاند به یاد بیاورید؛ آن دوزندهای که لباس روحانی میسازد را به یاد آورید؛ آن نوری که در روز به ما زندگی میبخشد را یاد کنید. مستان و عاشقان در حال تجلیل و قدردانی از این نعمتها هستند.
شرح از گنجور
این بیت به روز عید قربان و جشنهای آن اشاره دارد و به روشنایی و نورانی بودن قرآن میپردازد. همچنین به افتخار و زیبایی بهشت اشاره میکند و نشان دهنده شادابی و خوشحالی مستان است که در این مناسبتها به جشن و سرور میپردازند.
شرح از گنجور
ای سرور و پیشوای ما، ای مایهی افتخار تمام اولیا، ای دوستی که جانها به واسطهی تو آشنا شدهاند، مستان به سلامتی تو میپردازند.
شرح از گنجور
متنِ شعر از گنجور.
شناسنامهٔ شعر
- قالب
- غزل
- وزن
- مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم)
- قافیه
- مستانسلامتمیکنند
- دفتر
- غزلیات
- ابیات
- ۱۷
دیگر روایتها۱
همین شعر، با همین ساز و آواز، چند بار خوانده شده. روایتِ اصلی آن است که در ویدیو میشنوید.
- خوانش اصلی۵:۵۱
- خوانش دیگر۵:۳۲
ویدیو
این شعر را دیگران هم خواندهاند۵
- محمدرضا شجریان — تصنیف "رندان مست"
- داود آزاد — مستان سلامت می کنند
- بیژن کامکار — مستان سلامت می کنند
- محمدرضا شجریان — بخش نخست: رندان مست (دستگاه همایون) - بخش سوم
- حسام الدین سراج — شور مستی
فهرست از گنجور
نسخههای خطی۲
تصاویر از موزهٔ گنجور
تصویرها۱۰















