نورسانشعر و موسیقیِ پارسی
غزل شمارهٔ ۲۰۳۷

چون شکر است مردن

۴:۲۸مولاناSweet as Sugar, This Dying · Rumi

شعر

چون جان تو می‌ستانی چون شکر است مردن

این شعر به مفهوم مرگ و نحوه نگاه به آن می‌پردازد. شاعر مرگ را نه تنها به عنوان پایان زندگی، بلکه به عنوان یک تغییر و انتقال مثبت می‌بیند. او با تشبیهات مختلف، مرگ را به باغی سرسبز و آبی حیات تشبیه می‌کند و آن را پر از زیبایی و نعمت می‌داند. در اینجا مرگ به عنوان یک فرآیند طبیعی و لازم معرفی می‌شود که در آن روح از قفس جسم آزاد می‌شود و به جایی بهتر منتقل می‌شود. شاعر به مؤمنان و کافران اشاره می‌کند و می‌گوید که مرگ برای هر کس معانی متفاوتی دارد، اما در نهایت هر دو گروه باید با این واقعیت مواجه شوند. همچنین او به این نکته اشاره دارد که مرگ آینه‌ای است که زیبایی‌های روح را نمایان می‌کند. به طور کلی، شاعر از خواننده می‌خواهد به مرگ با نگرش مثبت و از منظر زیبایی‌شناسانه بنگرد.

خلاصهٔ شعر از گنجور

برای شنیدنِ هر بیت، روی آن بزنید.
  1. وقتی که جان تو را می‌گیرند، مرگ با تو مانند شکر می‌شود. مرگ در کنار تو از زندگی شیرین‌تر است.

    شرح از گنجور

  2. این ظرف را بردار زیرا باغ آفرینش و حیات، از رحمت خداوند است و اگر آتش هم باشد، زندگی و حیات را از بین نمی‌برد.

    شرح از گنجور

  3. این سر علامت مرگ و آن سر علامت تولد است. از این سر کسی نمی‌میرد و از آن سر هم کسی نمی‌میرد.

    شرح از گنجور

  4. اجازه بده که روح و بدن تو در این دنیا به شادی و رقص مشغول باشند و از آن دور نشو، حتی اگر لحظه‌ای که در آن هستی شلوغ و پر از هیجان است، مردن را فراموش کن.

    شرح از گنجور

  5. به خداوندی ذات پاکش قسم، اگرچه گردونه زمان بر خاکش بگردد، لذت وصال او مانند حلوا است؛ حتی در مرگ نیز.

    شرح از گنجور

  6. چرا از جان خود فرار کنیم وقتی که جان دادن واقعی است؟ و چرا از گنجینه‌ای که طلاست فرار کنیم وقتی که مردن نیز به آن گنج نزدیکتر می‌کند؟

    شرح از گنجور

  7. وقتی از این قفس رها شوی، در باغی زیبا ساکن خواهی شد. زمانی که این صدف شکسته شود، مانند جواهر درخشان خواهد بود.

    شرح از گنجور

  8. وقتی که خداوند تو را فراخواند، تو را به سمت خودش می‌برد. مانند بهشت است که رفتن به آن زیباست و همچنین مانند کوثر است که مرگ در آن جا، حالتی دلپذیر دارد.

    شرح از گنجور

  9. مرگ مانند یک آینه است و زیبایی تو در آن منعکس می‌شود. آینه به ما می‌گوید که مردن، زیبا و خوش‌منظر است.

    شرح از گنجور

  10. اگر مؤمن باشی، شیرینی مرگت هم نشانه ایمان است، و اگر کافر باشی، تلخی مرگت نشان کفر است.

    شرح از گنجور

  11. اگر تو مانند یوسف زیبا و خوب هستی، آینه‌ات چنین درخشان است. و اگر نه، در همان آینه هم نمایشی از اضطراب و مرگ وجود دارد.

    شرح از گنجور

  12. سکوت کن، زیرا که سخن گفتن زیبایی همچون خضر جاودانی است. کسانی که از آب زندگی بهره‌مند نشده‌اند، در حقیقت کور و کر هستند.

    شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.

شناسنامهٔ شعر

قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)
قافیه
راستمردن
دفتر
غزلیات
ابیات
۱۲

دیگر روایت‌ها۱

همین شعر، با همین ساز و آواز، چند بار خوانده شده. روایتِ اصلی آن است که در ویدیو می‌شنوید.

  • خوانش اصلی۴:۲۸
  • خوانش دیگر۴:۴۸

ویدیو

از یوتیوبگشودن در یوتیوب ←

نسخه‌های خطی۳

کلیات شمس یا دیوان کبیر با تصحیحات و حواشی بدیع‌الزمان فروزانفر » تصویر 1114فانوس خیال » تصویر 1019 - مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۳۷کلیات شمس تبریزی انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۷۶ » تصویر 754

تصاویر از موزهٔ گنجور

تصویرها۱۰

Extreme close-up of a withered hand offering a small bowl filled with crystalline sugar cubes inside a dim, candle-lit stone alcove.
Extreme close-up of a withered hand offering a small bowl filled with crystalline sugar cubes inside a dim, candle-lit stone alcove.
Wide shot of a lush garden blooming intensely in a stone courtyard, where the shadows on the walls flicker as if from a nearby fire.
Wide shot of a lush garden blooming intensely in a stone courtyard, where the shadows on the walls flicker as if from a nearby fire.
Wide shot of a stone floor with a circular pattern, marking a clear division between light and shadow, suggesting a threshold between life and death.
Wide shot of a stone floor with a circular pattern, marking a clear division between light and shadow, suggesting a threshold between life and death.
Silhouette of a figure casting off a heavy, dark robe, their arms raised in a graceful, flowing dance motion within the same stone courtyard.
Silhouette of a figure casting off a heavy, dark robe, their arms raised in a graceful, flowing dance motion within the same stone courtyard.
Extreme close-up of jagged rock walls in a dark cavern, veins of gold ore shimmering under a single piercing ray of light.
Extreme close-up of jagged rock walls in a dark cavern, veins of gold ore shimmering under a single piercing ray of light.
Medium shot of an ornate, open iron cage suspended in the air, with a bird silhouette soaring toward a distant, blurred rose garden.
Medium shot of an ornate, open iron cage suspended in the air, with a bird silhouette soaring toward a distant, blurred rose garden.
Extreme close-up of a shattered, iridescent oyster shell resting on a dark velvet cloth, housing a single glowing, radiant pearl.
Extreme close-up of a shattered, iridescent oyster shell resting on a dark velvet cloth, housing a single glowing, radiant pearl.
Medium shot of a stone fountain basin overflowing with crystal clear water, the surface shimmering with reflected golden light.
Medium shot of a stone fountain basin overflowing with crystal clear water, the surface shimmering with reflected golden light.
Close-up of an ancient, tarnished silver mirror propped against a wall, reflecting a blinding, divine light that obscures any human features.
Close-up of an ancient, tarnished silver mirror propped against a wall, reflecting a blinding, divine light that obscures any human features.
Extreme close-up of a mouth leaning down to drink from a shimmering, flowing river of life, the water glowing with an ethereal, warm light.
Extreme close-up of a mouth leaning down to drink from a shimmering, flowing river of life, the water glowing with an ethereal, warm light.

دیگر آثار مولانا