در دو چشم من نشین ای آن که از من من‌تری

1. در دو چشم من نشین ای آن که از من من‌تری

   تا قمر را وانمایم کز قمر روشن‌تری

   معنی

   در دو چشم من جای بگیر ای کسی که وجودت برای من عزیزتر از خودم است، تا بتوانم ماه را به تو نشان دهم، زیرا تو از ماه هم روشن‌تر و زیباتری.

   شرح از گنجور

2. اندرآ در باغ تا ناموس گلشن بشکند

   ز آنک از صد باغ و گلشن خوش‌تر و گلشن‌تری

   معنی

   وارد باغ شو تا به خاطر زیبایی و دل‌انگیزی‌اش، حرمت گل‌ها شکسته شود، زیرا این باغ از صد باغ و گلشن دیگر زیباتر و دل‌انگیزتر است.

   شرح از گنجور

3. تا که سرو از شرم قدت قد خود پنهان کند

   تا زبان اندرکشد سوسن که تو سوسن‌تری

   معنی

   تا زمانی که درخت سرو به خاطر زیبایی آن تو، قامت خود را پنهان کند و گل سوسن هم از شرم، زبان به دهن گیرد، که تو خود زیباتری از سوسن.

   شرح از گنجور

4. وقت لطف ای شمع جان مانند مومی نرم و رام

   وقت ناز از آهن پولاد تو آهن‌تری

   معنی

   وقتی مهربانی و محبت در وجودت جاری است، مثل موم نرم و قابل انعطاف می‌شوی، اما زمانی که از خود ناز و خودپسندی نشان می‌دهی، به سختی و استحکام آهن تبدیل می‌شوی.

   شرح از گنجور

5. چون فلک سرکش مباش ای نازنین کز ناز او

   نرم گردی چون زمین گر از فلک توسن‌تری

   معنی

   ای عزیز، مانند آسمان پرخاشگر نباش، زیرا اگر این‌گونه باشی، ناز و نوازش تو باعث می‌شود که مانند زمین نرم و تسلیم شوی. اگرچه تو همچون اسب آسمانی هستی، باید احتیاط کنی.

   شرح از گنجور

6. زان برون انداخت جوشن حمزه وقت کارزار

   کز هزاران حصن و جوشن روح را جوشن‌تری

   معنی

   حمزه در هنگامه جنگ، زره خود را به کنار انداخت، زیرا روح او از هزاران قلعه و زره به مراتب نیرومندتر بود.

   شرح از گنجور

7. زان سبب هر خلوتی سوراخ روزن را ببست

   کز برای روشنی تو خانه را روشن‌تری

   معنی

   به همین خاطر، هر جایی که خلوت و آرام باشد، روزن و راه‌های ورود نور را مسدود کرده‌ام، زیرا برای روشنایی تو، خانه‌ام را بیشتر روشن کرده‌ام.

   شرح از گنجور

متنِ شعر از گنجور.